3 nga 10 nxënës në Prishtinë: dhunë në shkollë
Zyra Kombëtare e Auditimit prezantoi më 26 gusht 2026 raportin e auditimit të performancës "Siguria e nxënësve në shkollat publike në Kosovë" (klasat VI–XII, periudha 2022–2025). Në tryezë morën pjesë Ministri i Arsimit dhe Shkencës Hajrulla Çeku, Drejtori i Policisë së Kosovës Gazmend Hoxha dhe Zëvendës Avokatja e Popullit.
Gjetja që portalet e lanë në fund është aritmetika e raportimit — jo numri i incidenteve, por numri i incidenteve që dikush i shkruan diku.
Fjalë për fjalë nga raporti:
• "Deri në dhjetor të vitit 2025, vetëm 2% e shkollave në gjithë Kosovën kanë raportuar rastet e dhunës dhe bullizmit në shkolla. Brenda një viti shkollor ishin raportuar gjithsej 45 raste në 'Sistemin e Menaxhimit të Informatave në Arsim'."
• "Në anën tjetër, në raportet e policisë së Kosovës ky numër sillet rreth 550 deri 600 raste të incidenteve të dhunës nga nxënësit në vit."
• "Nga gjithsej 970 shkolla të arsimit parauniversitar në nivel vendi, numri maksimal i shkollave që kanë raportuar rastet e dhunës në SMIA është gjithsej 17 shkolla apo vetëm 2%."
• "Në Prishtinë 30% e nxënësve janë deklaruar se kanë qenë viktimë apo dëshmitar të dhunës në shkollë, në Ferizaj 24% ndërsa në Gjakovë 17%." (pyetësor me 771 nxënës: Prishtinë 462, Ferizaj 197, Gjakovë 112)
Dhe prova që problemi është numërimi, jo mungesa e rasteve. Pasi auditimi nisi në Prishtinë, nga janari deri në prill 2026, "numri i shkollave që kanë raportuar raste është rritur nga 8 në 16 shkolla" — tetë shkolla që më herët nuk kishin raportuar asnjë rast raportuan 28 raste brenda tre muajve. Raporti e thotë hapur: "Numri prej 34 raportimeve paraqet nivelin më të lartë të raportimeve të regjistruara ndonjëherë në SMIA nga shkollat e Prishtinës dhe atë vetëm gjatë tre muajve." Për krahasim, rekordi i mëparshëm për një vit të tërë shkollor ishte 18 raste (2023/2024).
Pse ndodh kjo: "Rregullorja për Protokollin nuk përbën obligim për drejtorët e shkollave për raportimin e rasteve të dhunës në sistemin SMIA. Kjo ndërlidhet me faktin se në kohën kur është aprovuar rregullorja, në vitin 2013, nuk ekzistonte moduli në SMIA për raportimin e incidenteve." Një rregullore e vitit 2013 që nuk e njeh sistemin e sotëm.
Ndershmërisht, të dyja anët. Raporti e gjen kundër Ministrisë së Arsimit — ministri i Qeverisë sonë: "MASHTI nuk ka miratuar një strategji kombëtare për sigurinë në shkolla." Ministri Çeku e priti raportin duke përgëzuar ZKA-në dhe duke i quajtur gjetjet "një udhëzues i mirë për përmirësimin e punës dhe performancës tonë", dhe njoftoi se Ministria ka filluar hartimin e Strategjisë së Arsimit. Auditorja e Përgjithshme Vlora Spanca tha se siguria e nxënësve "nuk mund të jetë përgjegjësi e një institucioni të vetëm".
Çka NUK thuhet këtu: nuk pretendohet se dhuna është rritur, as nuk emërtohet asnjë shkollë, asnjë nxënës dhe asnjë mësimdhënës. Tipologjia e incidenteve dhe shifrat për armë u lanë jashtë me qëllim — kjo është histori për një sistem raportimi që nuk detyron askënd të raportojë.
Po shkolla e fëmijës suaj, a raporton?